Türkiye NATO’ya Nasıl Üye Oldu?

Sovyetler Birliği, Almanya ile Japonya’nın yenilmesi ile doğusunda ve batısında meydana gelen boşlukta yayılma politikası takip etmeye başladı. Sovyetler Birliği’nin yayılmacı politikalarına karşı, ABD’nin Truman Doktrini ve Marshall Planı’nı uygulamaya başlaması üzerine faaliyetlerini artıran Sovyetler Birliği, 5 Ekim 1947’de diğer peyk ülkelerle birlikte Kominform’u kurdu. Doğu bloğu ortaya çıkmış oldu ve dünya ikiye bölündü. Ama Avrupa ülkelerinin güvenliğini sağlayacak bir kurum yoktu. Avrupa’da birleşme yönünde ilk adım İngiltere ve Fransa arasında imzalanan Dunkerk Antlaşması oldu. Prag darbesi Avrupalıları telaşlandırdı. Dunkerk Antlaşmasını genişleterek 17 Mart 1948’de Brüksel Paktı imzalandı. 

11 Haziran 1948’de ABD Kongresi’nde kabul edilen Vanderberg Kararı ile ABD, 1823’ten itibaren uygulamakta olduğu Monreo Doktrini’ni terk ederek dış politikasında esaslı bir değişiklik yaptı. ABD’nin dış politikasında meydana gelen bir değişiklikten sonra Brüksel Paktı sonucu kurulan Batı Avrupa Birliği’ne ABD ve Kanada da dahil oldu. Böylece 12 ülke arasında kısa adı NATO olan Kuzey Atlantik İttifakı 4 Nisan 1949’da kurulmuş oldu. NATO’ya Türkiye, daha kuruluş safhasında ittifaka dahil olmak amacıyla girişimde bulundu. 8 Ağustos 1949’da Türkiye’nin Avrupa Konseyi üyeliğine alınması, Türk devlet adamlarını NATO’ya girme konusunda cesaretlendirdiği gibi aynı zamanda müracaatlarına haklı bir sebep hazırladı. 

Türkiye’nin NATO’ya girme çabaları Avrupalı üyelerin siyasi, ekonomik ve kültürel itirazları ile karşılaştı. İngiltere buna karşı çıktı kendi çıkarları için Türkiye ve Yunanistan’ın burda olmasını ve hatta oluşturulacak Ortadoğu Savunma Planı içine alınmasını istiyordu. Türkiye’de bu sırada Demokrat Parti İktidara geldi. Demokrat Parti’nin Dış politikası, özellikle de ekonomi politikaları Türkiye’yi Batıya göbekten bağlı hale getirdi. NATO’ya girmek isteyen Türkiye Kore savaşını fırsat bilip T.B.M.M. ‘den izin almadan asker göndermiştir. Kore Savaşı’ndan sonra Türkiye’nin NATO’ya alınması konusunda ABD’nin tavrı değişmeye başlamadı. Çünkü Kore Savaşı, İkinci Dünya Savaşından sonra artık çıkması beklenmeyen bölgesel savaşların hiç de ihtimal dışı olmadığını gösterecek ve NATO ülkelerini, özellikle de ABD’ni Sovyetler Karşısında daha etkili tedbirler almaya yöneltecektir. NATO Bakanlar Konseyi 15-20 Eylül 1951 tarihinde Türkiye ve Yunanistan’ın NATO’ya üye olarak alınmasına oybirliği ile karar verdi. T.B.M.M.de 18 Şubat 1952’de Kuzey Atlantik Antlaşmasını tasdik etmiş böylece Türkiye NATO’ya resmen üye oldu. 

Gönderen: Burak GÖRE

Düşünceleriniz bizim için önemlidir. Yorumunuzu buraya yazabilirsiniz...

%d blogcu bunu beğendi: