Osmanlı Tarihi

Osmanlı Hanedanı ve Kayı Boyu

Osmanlı tarihinin babası Halil İnalcık'a göre, "Osman’ın aşireti hakkında kroniklerde aktarılan bilgiler ve soy ağaçları (jenealojiler) hiçbir tarihî esasa dayanmaz. Kroniklerde genel giriş kısmında efsaneleşmiş birtakım belirsiz iddia ve gelenekler içerdikleri tarihî bilgileri ayırt ederek kullanılmalıdır.

Geleneksel Osmanlı anlatıları, Osmanlıların Kayı boyuna mensup olduğu konusunda hemfikirdiler. Bununla birlikte, bazı modern tarihçiler bu bilginin doğruluğu konusunda şüphecidirler.

Paul Wittek, “Kayı’nın Oğuz’un en büyük oğlunun en büyük oğlu olması ve dolayısıyla Oğuz’un meşru varisi olan Kayı aşiretinin bütün Oğuz aşiretleri arasında en önde geleni sayılması, daha başından şüphemizi çekmelidir. Kayı’ya atfedilen efsanevi paye daha sonra, Osmanlıların bir imparatorluk haline geldiği dönemde verilmiş olmasaydı, durum tümüyle farklı olurdu. O zaman, Osmanlıların gerçekten Oğuzların Kavı boyundan oldukları görüşünü kabul edebilirdik.”(1) demektedir.

Türkiye’de, Oğuzlar dendiğinde akla ilk gelen tarihçilerden birisi olan Faruk Sümer, “Osmanlı hanedanının Kayı boyuna mensup olduğu iddiasının II. Murad devri tarihçilerinden Yazıcıoğlu Ali’ye ait olduğu zannedilmektedir. Yazıcıoğlu’nun Osmanlı hanedanını Kayı boyuna bağlaması bu boyun Oğuzeli’nin en asil boyu sayılmasından ileri gelmiş olmalıdır. Bu yakıştırmayı XV. yüzyıl tarihçilerinden Edirneli Ruhi, ondan daha sonra diğer bazı tarih yazarları da almıştır.”(2) demektedir. Faruk Sümer, ayrıca, “bununla beraber Osmanlı hânedanının Kayı boyuna mensup olması da mümkündür.” düşüncesini de öne sürer.

Osmanlı tarihinin babası Halil İnalcık’a göre, “Osman’ın aşireti hakkında kroniklerde aktarılan bilgiler ve soy ağaçları (jenealojiler) hiçbir tarihî esasa dayanmaz. Kroniklerde genel giriş kısmında efsaneleşmiş birtakım belirsiz iddia ve gelenekler içerdikleri tarihî bilgileri ayırt ederek kullanılmalıdır.”(3) Halil İnalcık da, Kayı boyu ile ilgili anlatıların nispeten geç bir dönemde ortaya çıktığını belirtir.

Osmanlı tarihinin ilk dönemleri incelendiğinde, devleti kuran hanedan soyağacının yüceliğinden ziyade, gaza faaliyetlerinde gösterdiği başarılar ile ortaya çıkmış gibi görünmektedir. Bu bile başlı başına, hanedanın erken tarihinde, Kayı anlatısının olmadığı anlamına gelebilir. Yine de bu konuda fikir öne sürmek oldukça zor. Zira, hanedanın ilk dönemlerine dair kaynaklar son derece sınırlı. Buna rağmen, Faruk Sümer’in de dediği gibi “Osmanlı Hanedanın Kayı boyuna Mensup olması da mümkündür.

Batuhan AĞAŞ

Dipnot

  1. Paul Wittek, Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğuşu, Pencere Yayınları, Haziran 1995, s.20
  2. Faruk Sümer, TDV İslâm Ansiklopedisi, TDV İslâm Araştırmaları Merkezi, 2002
  3. Halil İnalcık, Kuruluş Dönemi Osmanlı Sultanları, İsam Yayınları, Mayıs 2015, S. 18

  1. ll. Murad’dan önce Yıldırım Bayezid’in Emir Timur’a yazdığı mektuplarda kendi unvanlarını sıralarken Kayı boyundan olduğunu da yazdığını okuduğumu hatırlamıyorum.

    Beğen

  2. Beki kayı boyu madem Türklerin en soylu boyuda ensoylu boyu ya 1070 selcuklarla beraber anadoluya ilk ayak basan yine Oğuz boyundan olan oğuzhanın oğlu gökhanın soyundan gelen ve en kalabalık boyu olan CEPBİLER den hic söz edilmiyor. Sırf kayı boyu Osmanlıyı kurduğu icinmi en soylu boyu oluyor. Cepnile oğuz boyunu en kalabalık boyu olduğuna göre gökhanın oğlu olan cepni ilk oğlu olmalıkı kayı boyundan daha önce coğalmışlar.

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

<span>%d</span> blogcu bunu beğendi: