Tarihten Yazılar

“Burada Halikarnaslı Herodot’un yaptığı araştırmanın sonuçları sunulmaktadır. Amaç, insani olayların izlerinin zamanla silinmesini engellemek ve hem Yunanlar hem de Yunan olmayanlar tarafından üretilen önemli ve dikkat çekici başarıların ününü korumak; ele alınan konular arasında özellikle Yunanlar ve Yunan olmayanlar arasındaki düşmanlıkların nedeni yer almaktadır.

Herodot

Herodot, antik Yunan dünyasının önemli bir figürü olarak kabul edilir. MÖ 5. yüzyılda yaşayan bu tarihçi ve coğrafyacı, Pers İmparatorluğu’nun bir parçası olan Halikarnas şehrinde doğdu. Herodot, kendi ifadesine göre, Halikarnassos’un yerlisiydi ve M.Ö. 485 civarında orada doğduğu genel kabul görmektedir. Heredot, Tiran Lygdamis tarafından sürgüne gönderilmesi nedeniyle, gençliğini farklı coğrafyalarda geçirmek zorunda kaldı.

Herodot’un macera dolu hayatı, birçok farklı ülkeyi ve kültürü keşfetmesiyle şekillendi. Mısır’dan Assuan’a kadar uzandı, Mezopotamya’yı, Filistin’i, Güney Rusya’yı ziyaret etti ve Afrika’nın kuzey kıyılarında dolaştı. Uzun bir süre Atina’da yaşadıktan sonra, İtalya’daki Thurii adlı Yunan kolonisine yerleşti ve ününü kazandıran eserini yazmaya başladı.

Herodot’un en ünlü eseri, “Herodot Tarihi” olarak bilinir. Bu eser, Pers İmparatorluğu ile Antik Yunan kent devletleri arasındaki Pers-Yunan savaşlarını konu alır. Bu savaşlar, MÖ 499 ile MÖ 449 yılları arasında gerçekleşti ve Antik Yunan’ın özgürlüğünü korumak için verilen büyük bir mücadeleyi anlatır.

Ancak Herodot Tarihi sadece bir savaş hikayesi değildir. Herodot, tarihi olayları sistematik bir şekilde inceleyen ilk yazardır. Eseri, sadece savaşları anlatmakla kalmaz, aynı zamanda kültürel, etnografik, coğrafi ve tarihsel bağlamları da sunar. Herodot, okuyucularına daha fazla bilgi sunmak ve olayları daha iyi anlamalarını sağlamak için ana konudan sapar.

Herodot’un bu geniş perspektifi ve anlatım tarzı, ona “Tarihin Babası” unvanını kazandırdı. Antik Romalı hatip Cicero, Herodot’u bu şekilde tanımlamıştır. Ancak bu unvanın yanı sıra, Herodot eleştiriye de maruz kaldı.

Herodot, eserinde efsanelere yer vermesi nedeniyle gerek günümüzde gerekse de geçmişte eleştirilmiştir. Ünlü Romalı yazar ve retorik (belagat) hocası Claudius Aelianus (d. yak. 175 – ö. yak. 235), “Varia Historiae (Çeşitli Öyküler)” adlı eserinde Herodot’u “yalancı” olarak niteledi ve kavramsal olarak oluşturduğu “takdis edilmişler adası”nda Herodot’un yeri olmadığını açıkça belirtti. Büyük tarihçi Thukydides de Herodot’u eğlence amaçlı hikayeler uydurmakla suçlanmıştır. Ancak, zaman içinde, Herodot’un aktardığı bilgilerin önemli bir kısmı modern tarihçiler ve arkeologlar tarafından doğrulandı.

Herodot hakkında ne denilirse denilsin kesin olan bir şey var ki, Herodot “Tarihin Babası” ünvanını sonuna kadar hak etmektedir. Zira, Herodot, tartışmalı bir figür olsa da, şu bir gerçektir ki; bugün tarih adına bildiğimiz bilgilerin günümüze ulaşmasında Herodot’un büyük bir payı vardır. Herodot olmasaydı, geçmişin pek çok bilgisi zaman içinde unutulup giderdi.