Tarihten Yazılar

536 yılında gerçekleşen bir dizi volkanik patlama, atmosfere büyük miktarda sülfat aerosolleri saldı. Bu parçacıklar, Güneş’in ışınlarını engelleyerek yeryüzündeki sıcaklıkları düşürdü. İlk patlama, İzlanda’daki bir yanardağdan, ikincisi ise Orta Amerika’daki Ilopango Yanardağı’ndan kaynaklanmıştı. Patlamaların etkileri 536’dan 550’ye kadar devam etti.

536’daki yaz sıcaklıkları, Avrupa’nın normallerinin 2,5 °C altına düştü. Volkanik kışın kalıcı etkisi, 539-540 yıllarında daha da artarak Avrupa’da yaz sıcaklıklarının normalin 2,7 °C altına düşmesine neden oldu. Bu durum, mahsul kıtlığına ve kıtlığa yol açtı. Soğuk hava ve kuraklık, tarımı olumsuz etkiledi ve 541 yılında başlayan Justinianus Vebası’na, kıtlığa ve milyonlarca ölüme neden oldu.

538 yılında Romalı devlet adamı Cassiodorus, 25. mektubunda, güneşin ışınlarının zayıf ve “mavimsi” bir renk aldığı, öğle vakti yerde insanların gölgesinin görünmediği, güneşin sıcaklığının düşük olduğu, dolunayda bile ayın “ihtişamdan yoksun” olduğu, fırtınasız bir kış, ılık olmayan bir bahar ve sıcaklığın olmadığı bir yazın yaşandığı, uzun süreli don ve mevsimsiz kuraklık, mevsimlerin birbirine karışmış gibi göründüğü, gökyüzünün tıpkı bulutlu hava gibi “yabancı unsurlarla harmanlanmış” olduğu ve güneşin sıcaklığıyla birlikte güneş ve ayın “gerçek renklerinin” görülmesini engellediği belirtmiştir. Ayrıca, hasat sırasında yaşanan donların elmaların sertleşmesine ve üzümlerin ekşimesine neden olduğunu, bu durumu atlatmak için depolanmış gıdayı kullanma ihtiyacının ortaya çıktığını belirtmektedir.

Dendrokronolog Mike Baillie’nin ağaç halkası analizi, İrlanda meşesinde 536’da anormal derecede az büyüme olduğunu gösterdi. Grönland ve Antarktika’dan alınan buz çekirdekleri, 534 civarında önemli sülfat birikintilerini ortaya çıkardı. Bu, geniş bir asidik toz örtüsünün kanıtıydı.

536 yılı, insanlık için zorlu bir sınavın başlangıcıydı. Volkanik patlamaların yol açtığı iklim değişiklikleri, kıtlık, hastalık ve ölümle sonuçlandı. Bu olaylar, Geç Antik Küçük Buzul Çağı’nın başlamasına neden oldu ve Orta Çağ’ın zorlu dönemlerinden biri olarak tarihe geçti.

536 ve sonrasındaki olaylar, doğanın insanlık üzerindeki etkilerini gösteren çarpıcı bir örnektir. Volkanik patlamaların yol açtığı atmosferik değişiklikler, tarih boyunca yaşanan önemli olaylara da yön vermiştir. Bu karanlık dönem, insanlığın dayanıklılığını test etti ve tarih boyunca unutulmayacak bir iz bıraktı.

Kaynaklar

1. en.wikipedia.org/wiki/Volcanic_winter_of_536
2. tubitak.gov.tr/makale/536-insanligin-en-zorlu-yili#:~:text=536%20k%C4%B1%C5%9F%20mevsiminin%20sona%20ermedi%C4%9Fi,de%20yaz%20mevsiminde%20kar%20ya%C4%9Fm%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1.